مدیریت امضاء- 9

در گفتگو با دكتر محمدمهدي محمدي

- آقاي دكتر مهدي محمدي با عرض سلام و تشكر از شركت در اين گفتگو؛

چون در اين جلسه قرار است پرونده آزمايش‌هاي شماره 8 و 12 و 17 را ببنديم، خواهشمند است هر نكته‌اي كه لازم است بيان فرمائيد.

- در مورد برگه شماره 17 (كه البته مربوط به يك آزمايشگاه خارجي است) چند غلط املايي و اشتباه تايپي وجود دارد كه بايد رفع شود.

(توجه: نكات مورد نظر با رنگ قرمز روي جواب 17 نشان داده شده است).

... همچنين با توجه به اين كه در تست‌هاي سرولوژي مربوط به ويروس‌هاي هپاتيت C و همين‌طور در چند نوع كيت الايزا براي HIV، در حال حاضر فقط به جستجوي آنتي‌‌بادي مي‌پردازيم و آنتي‌ژن مربوطه را جستجو نمي‌كنيم، لازم است در برگه آزمايش شماره 17، در كنار نام ويروس، حتماً كلمه Ab نيز اضافه شود.

البته همان‌طور كه در جلسات قبل هم اشاره كرده بودم، امروزه كيت‌هاي زيادي در ايران وجود دارد كه به طور همزمان به جستجوي Ag و Ab مي‌پردازند مثل كيت‌هايي از كارخانه بيومريوي فرانسه.

- آقاي دكتر؛ آيا نام اين شركت بيومريو است يا بيومريكس؟

- نخير. بيومريو صحيح است. در كلمه Biomerieux، حرف x آخر به تلفظ در نمي‌آيد درست مثل كلمه Rouleux كه رولو تلفظ مي‌شود و بايد به صورت رولو هم نوشته شود.

- اين كلمه را هم بعضي از دوستان رولكس مي‌خوانند ...

- ... كه ديگر مي‌دانيم غلط است و بايد رولو تلفظ شود.

به هر حال؛ گاهي آزمايشگاه‌ها از اين نوع كيت‌هاي خاص استفاده مي‌كنند كه قادر هستند آنتي‌ژن‌هايي از ويروس ايدز را در كنار انواع آنتي‌بادي‌هاي IgM و IgG ضد آن مورد شناسايي قرار دهند و پيش از اين در مورد ارزشمندي اين نوع كيت‌ها و حساسيت آزمايشگاهي (Analytical) و باليني (Clinical) بيشترشان و علي‌الخصوص در مورد كاربرد ويژه آنها در سازمان‌هاي انتقال خون دنيا صحبت كرده‌ايم. اينها مي‌توانند فاز پنجره‌اي يا Window period را چند روزي كوتاه‌تر كنند و به زبان آماري، ''قدرت لكه‌گيري'' بيشتري دارند كه قبلاً توضيح داده‌ام.

- گمان نمي‌كنم قبلاً صحبت شده باشد. اگر ممكن است همين الان بفرمائيد.

- مطمئن هستم كه در اين مورد بحث كرديم. آنجا كه در مورد تعريف كلمه نسل و generation سؤال كرده بوديد و من هم عرض كردم كه اين نوع تست‌هاي HIV الايزا از نسل چهارم هستند.

- بله. قبلاً اشاره كوتاهي شده بود و قرار بود بعداً توضيح بيشتري بدهيد.

- فكر مي‌كنم همين قدر اشاره كافي است. خلاصه عرايضم اين كه: اگر در آزمايشگاهي از كيت‌هاي نسل چهارم استفاده مي‌كنند، خوب است براي معرفي بهتر اين تكنيك و ايجاد اطمينان بيشتر در پزشكان، نام تست را كامل و مشروح بنويسند.

- به چه صورت بايد نوشته شود؟

- كافي است با ذكر كلمات Ag و Ab و همچنين با اعلام نوع ويروس‌ها (يعني تيپ 1 و 2) و با استفاده از نمادهاي + يا & يا / يا ، يا - مثلاً بنويسند:

HIV1+2(Ag&Ab)

البته اين را هم عرض كنم كه عبارت HIV1,2 Ab را مي‌توان براي ساير كيت‌هاي الايزاي معمولي (يعني نسل دوم) هم استفاده كرد چون كيت‌هاي رايج عمدتاً توانايي تشخيص همزمان آنتي‌بادي ضد هر دو نوع ويروس را دارند اگر چه هنوز هم نوع 1 شايع‌ترين تيپ موجود در دنياست ولي از زماني كه مواردي از HIV2 را در افريقا گزارش كردند، چندين سال است كه WHO به همه سازندگان توصيه كرده كه از اين نوع كيت‌ها بسازند و به كشورها نيز اعلام كرده است كه از همين نوع استفاده كنند تا حساسيت تشخيصي بالاتر رود و احتمال فرار موارد نادر به حداقل برسد.

- در نتيجه مي‌توانيم از طريق ماهنامه اخبار آزمايشگاهي به همه آزمايشگاه‌ها پيشنهاد كنيم كه در مورد نام تست HIV فرضا‌ً بنويسند:

Anti-HIV1&2

-اين پيشنهاد در مجموع ايرادي ندارد مع‌الوصف بهتر است توصيه كنيم حتماً قبل از آن به بروشور كيت نگاهي بيندازند و از سنجش همزمان آنتي‌‌بادي ضد تيپ‌هاي 1 و 2 ويروس مطمئن شوند. اين كار خيلي سخت نيست. مضافاً اين كه هنوز هم به طور جسته و گريخته ممكن است شاهد ورود كيت‌هاي الايزايي باشيم كه فقط با آنتي‌ژ‌ن‌هاي HIV1 كوت شده‌اند.

- در مورد آنتي‌ژن ويروس چطور؟ منظورم خود ويروس است نه آنتي‌بادي‌هاي ضد آن. براي آن هم كيت جداگانه داريم؟

- بلي كيت جداگانه وجود دارد ولي خيلي در دنيا رايج نيست چرا كه اطمينان بيشتر در جستجوي خود ويروس با انجام HIV RT-PCR ميسر است و الان بسياري از آزمايشگاه‌ها اين تست را انجام مي‌دهند حتي به صورت كمي و viral load را گزارش مي‌كنند كه كاربرد عملي در درمان و پيگيري وضع بيمار دارد. لذاست كه از كيت‌هاي آنتي‌ژن خيلي استقبال نمي‌شود.

البته چندين سال قبل كه هنوز كيت‌هاي الايزا در ايران خيلي رايج نشده بود انواعي از كيت‌هاي لاتكس براي تشخيص آلودگي با HIV وجود داشت كه ساخت ژاپن بود و مدل‌هايي از آن براي جستجوي آنتي‌ژن P24 به كار مي‌رفت و ما هم چند عدد از آن نوع كيت‌ها را در حدود سال‌هاي 1372 و 1373 يعني قبل از رسمي شدن كاربرد آنها در كشور براي پايگاه انتقال خون كرمان تهيه كرده بوديم. مع‌ذلك امروزه ديگر كيت‌هاي از نوع سنجش Ab رواج كاملي پيدا كرده‌اند.

- متشكرم. بنابراين از خوانندگان محترم نشريه‌مان مي‌خواهيم كه اگر در آزمايشگاه‌هاي خود، تست HIV را انجام مي‌دهند، قسمت مربوطه را به شكلي كه پيشنهاد كرديم اصلاح كنند ...

- ... و حتي چنانچه پيشنهاد بهتري هم داشته باشند، حتماً ارائه دهند تا در مورد شيوه گزارش‌ها به اجماع بهتري نزديك شويم. البته من فراموش نكرده‌ام كه نشريه شما قرار بود با پيگيري‌هايي كه مي‌كند، تهيه‌كنندگان برنامه‌هاي كامپيوتري آزمايشگاه و نرم‌افزارنويسان را تشويق كند كه معايب موجود را رفع كنند و دست به اصلاح و رفورم عمده‌اي در اين زمينه بزنند و حتي رمزها و كدهاي ويژه‌اي را در برنامه بگنجانند و همچنين قرار بود خواسته‌هاي مديران و مسئولين فني آزمايشگاه‌ها را بعد از يك نظرسنجي جامع به آنان منتقل كنيد.

- آن طور كه اطلاع دارم چنين هدفي در دستور كار نشريه اخبار آزمايشگاهي است و قرار بوده است كه به شكل اقتراح به آن بپردازيم. هم اقتراح از مسئولين فني و هم اقتراح از نرم‌افزارنويسان.

- بله؛ اين موضوع را از اين جهت مي‌گويم كه در مورد نرم‌افزارهايي كه پاسخ‌هاي شماره 8 و 12 را توليد كرده‌اند، مطمئن هستم كه متأسفانه قادر به اضافه كردن ستوني تحت عنوان ''method'' نيستند. در غير اين صورت مي‌توانستيد پيشنهاد خودتان در مورد نام تست و توضيحات مربوط به آن را كامل‌تر كنيد و در ستون ''روش انجام آزمايش'' قيد كنيد كه فرضاً تست HIV-Ab/Ag را به روش ELISA آن هم از نسل چهارم انجام داده‌ايد كه اگر نتيجه تست نيز خداي ناكرده reactive بود،  بعداً براي پزشك بنويسيد كه با دو نمونه سرم و دو كيت الايزاي مختلف انجام داده‌ايد كه repeatedly reactive بوده است ولي علي‌رغم اينها به عنوان قدم بعدي لازم است كه با تست تأييدي ديگري تكرار شود.

- يعني دقيقاً مشابه آنچه كه درباره HCV‌ رفتار مي‌كرديم (براي ديدن جملات پيشنهادي مشابه به اخبار آزمايشگاهي شماره 60 مراجعه فرمائيد).

- كاملاً درست است.

... و لابد فراموش نكرده‌ايد كه در بعضي تست‌هاي آزمايشگاهي، آگاه كردن پزشك از شيوه انجام تست خيلي مهم است و مثلاً خوب است بداند كه تستي به روش SRID انجام شده است يا نفلومتري؛ يا آزمايشي به روش IF بوده است يا الايزا.

اين موضوع آنچنان مهم است كه حتي در مورد تست گراويندكس با كمك لاتكس خوب است قيد كنيم كه آيا به روش آگلوتيناسيون انجام گرديده است يا ممانعت از آگلوتيناسيون ...

- ... يا حتي به روش راديوايمونواسي بوده است يا به روش نواري و راپيد!

- هر چه شما بفرمائيد... به هر حال مسئله اين است كه در بعضي برگه‌هاي آزمايش يا نرم‌افزارهاي مربوطه، نمي‌توان ستوني تحت عنوان Analysis Method باز كرد و مجبوريم شيوه انجام تست را همراه نام آزمايش و در همان ستون ذكر كنيم آن هم به شرطي كه جاي كافي در آن محدوده باقي مانده باشد.

ادامه دارد.


1393/02/27 12:00:00 ق.ظ
فایلهای مربوط به مقاله
نماپ
سماپ
مقالات
تماس با ما
طراحی و توسعه توسط گروه متخصصین ماورانت
www.Mavaranet.com